Thủ tướng Lê Minh Hưng: Kiên định mục tiêu tăng trưởng 2 con số, hóa giải áp lực vĩ mô cuối năm

Sáng 4/11, dưới sự chủ trì của Thủ tướng Lê Minh Hưng, Chính phủ họp phiên thường kỳ tháng 10/2026 nhằm đánh giá toàn diện tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng, thống nhất các giải pháp kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và tập trung cao độ cho công tác hoàn thiện thể chế.

Khai mạc phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của thời điểm hiện nay khi cả nước bước vào giai đoạn then chốt để về đích năm 2026 theo các chương trình hành động triển khai Nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị và chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo chủ chốt. 

Đối với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội hai tháng cuối năm 2026, Thủ tướng chỉ rõ những nhóm giải pháp mang tính then chốt cần thực hiện với quyết tâm cao độ. Trong đó, kiểm soát lạm phát và giữ vững cân đối vĩ mô, tập trung điều hành linh hoạt, đồng bộ về giá cả, thị trường tiền tệ, tín dụng và lãi suất; vừa củng cố vững chắc nền tảng vĩ mô, vừa có các biện pháp mạnh mẽ kích thích sản xuất, kinh doanh nhằm tạo động lực tăng trưởng vững chắc cho những tháng cuối năm và cả năm 2027.

Thủ tướng cũng đề nghị đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, quyết liệt tháo gỡ khó khăn, dứt điểm xử lý các dự án còn tồn đọng, ách tắc. Coi giải ngân đầu tư công là động lực dẫn dắt, kích hoạt mạnh mẽ các dòng vốn đầu tư tư nhân cũng như dòng vốn FDI trực tiếp và gián tiếp.

Báo cáo của Bộ Tài chính thể hiện, nền kinh tế tiếp tục duy trì đà phục hồi tích cực. Nổi bật nhất là tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 10 tháng lần đầu tiên vượt mốc lịch sử 1.000 tỷ USD, đạt trên 1.010 tỷ USD (tăng 32,3% so với cùng kỳ). Trong đó, xuất khẩu đạt 499,24 tỷ USD, tăng 27,5% và sớm vượt mục tiêu cả năm (15–16%). Riêng tháng 10 ghi nhận mức xuất siêu ấn tượng 7,31 tỷ USD, góp phần kéo giảm mức nhập siêu lũy kế 10 tháng xuống còn 12,07 tỷ USD.

Bên cạnh đó, phát triển toàn diện văn hóa - xã hội, chú trọng đồng bộ các mục tiêu trong lĩnh vực y tế, giáo dục và an sinh xã hội song hành cùng phát triển kinh tế.

Tại phiên họp, các đại nghe các báo cáo từ Bộ trưởng Bộ Tài chính về tình hình kinh tế - xã hội và giải ngân vốn đầu tư công; báo cáo của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Tư pháp về công tác xây dựng pháp luật và việc tiếp thu ý kiến của Quốc hội.

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu toàn thể thành viên Chính phủ nêu cao tinh thần trách nhiệm, bàn thảo thực chất, đi thẳng vào các giải pháp cụ thể, khả thi để nỗ lực hoàn thành thắng lợi ở mức cao nhất các mục tiêu đã đề ra cho năm 2026, tạo nền móng vững chắc bước vào năm 2027.

Báo cáo tại phiên họp thường kỳ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh: Bức tranh kinh tế 10 tháng ghi nhận nhiều gam màu sáng với kỷ lục mới về kim ngạch xuất nhập khẩu và thu hút đầu tư, song áp lực lạm phát cùng những nút thắt trong sản xuất, giải ngân đầu tư công đòi hỏi sự điều hành quyết liệt, linh hoạt hơn nữa để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Xuất nhập khẩu vượt mốc nghìn tỷ USD, thu hút FDI tăng tốc mạnh mẽ

Sản xuất công nghiệp tiếp tục khởi sắc khi chỉ số IIP 10 tháng tăng 12,4%, riêng ngành chế biến, chế tạo tăng 13%. Đáng chú ý, có 33/34 địa phương ghi nhận IIP tăng. Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 10 đạt 52,3 điểm, đánh dấu tháng thứ 16 liên tiếp nằm trên ngưỡng 50 điểm – khẳng định niềm tin mở rộng sản xuất của các doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, các cân đối vĩ mô lớn được giữ vững. Thu ngân sách Nhà nước 10 tháng đạt 2,44 triệu tỷ đồng (bằng 96,4% dự toán, tăng 11%), dù đã thực hiện các gói miễn, giảm, gia hạn thuế phí lên tới 366,6 nghìn tỷ đồng để hỗ trợ doanh nghiệp. Công tác giải ngân vốn đầu tư công đạt 708,57 nghìn tỷ đồng, đạt 74,1% kế hoạch, cao hơn cùng kỳ 217,5 nghìn tỷ đồng. Công tác rà soát, tháo gỡ dự án tồn đọng ghi nhận bước tiến rõ nét khi 902 dự án (vốn đầu tư 342,6 nghìn tỷ đồng) đã được đưa vào sử dụng.

Dòng vốn FDI tiếp tục là điểm tựa vững chắc với vốn đăng ký đạt 54,85 tỷ USD (tăng tới 74% so với cùng kỳ); vốn thực hiện đạt 24,08 tỷ USD (tăng 13,1%). Thị trường nội địa và dịch vụ duy trì nhịp độ ổn định: tổng mức bán lẻ và tiêu dùng 10 tháng tăng 13,5%; lượng khách quốc tế ước đạt 19,5 triệu lượt, tăng 13,8%.

 Dư địa điều hành vĩ mô thu hẹp, sức ép nợ xấu và thị trường tiền tệ gia tăng

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thẳng thắn chỉ ra hàng loạt khó khăn, thách thức đặt ra cho chặng đường nước rút cuối năm.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm, quý IV đòi hỏi mức tăng trưởng phải đạt tới 12,5%, trong khi thực tế sản xuất kinh doanh chưa tạo được bước đột phá tương xứng. Tiêu dùng thực tế nếu loại trừ yếu tố tăng giá chỉ tăng khoảng 7,7%. Cán cân thương mại còn tiềm ẩn mất cân đối sâu sắc khi khối doanh nghiệp trong nước nhập siêu tới 36,9 tỷ USD (tăng 92,2%), trong khi thặng dư hoàn toàn phụ thuộc vào khu vực FDI.

Đặc biệt, dư địa điều hành kinh tế vĩ mô đang dần thu hẹp. Lạm phát bình quân 10 tháng đã tăng 4,57%, vượt nhẹ trần mục tiêu cả năm (khoảng 4,5%), chủ yếu do tác động từ biến động giá xăng dầu thế giới. Có tới 13/34 địa phương ghi nhận lạm phát 10 tháng vượt ngưỡng 4,6%.

Trên thị trường tiền tệ, tăng trưởng tín dụng chững lại trong tháng 10. Lãi suất cho vay mới theo ghi nhận từ Ngân hàng Nhà nước đã vượt mức 10%/năm; huy động vốn từ các tổ chức kinh tế đến ngày 21/10 chỉ tăng 5,83% so với cuối năm 2025, phản ánh dòng tiền của khu vực doanh nghiệp đang gặp áp lực rất lớn. Áp lực nợ xấu gia tăng, thị trường bất động sản trầm lắng và thanh khoản sụt giảm cục bộ tiếp tục là những điểm nghẽn cần đặc biệt theo dõi.

Về đầu tư công và dự án tồn đọng, hiện vẫn còn 1.206 dự án vướng mắc với số vốn khoảng 873 nghìn tỷ đồng chưa hoàn thành tháo gỡ. Tiến độ tại nhiều công trình giao thông trọng điểm và các chương trình mục tiêu quốc gia vẫn rất chậm do vướng giải phóng mặt bằng, khan hiếm vật liệu và giá thành xây dựng tăng cao.

Hành động quyết liệt: Kiểm soát lạm phát, khơi thông dòng vốn cho phát triển

Về nhiệm vụ các tháng cuối năm và năm 2027, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quán triệt nghiêm Kết luận số 106 của Trung ương; kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số đi đôi với giữ vững ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Theo đó, Bộ Tài chính điều hành linh hoạt thuế, phí đối với mặt hàng xăng dầu, nhiên liệu bay; kiên quyết điều chuyển vốn hoặc thu hồi kế hoạch vốn trung hạn với các dự án chậm trễ thủ tục để ưu tiên giải ngân 100% vốn đầu tư công. Ngân hàng Nhà nước chủ động bơm thanh khoản, phấn đấu tăng trưởng tín dụng khoảng 15% hướng vào sản xuất, đồng thời quyết liệt triển khai các biện pháp hạ lãi suất cho vay, đặc biệt là nguồn vốn lưu động.

Bộ Xây dựng phối hợp địa phương đẩy nhanh các dự án giao thông trọng điểm, quyết tâm đưa giai đoạn 1 Cảng Hàng không quốc tế Long Thành vào khai thác trong năm 2026; hoàn thành mục tiêu 97,3 nghìn căn nhà ở xã hội và trình Thủ tướng phương án tháo gỡ toàn diện thị trường bất động sản ngay trong tháng 11.

Bộ Công Thương bảo đảm tuyệt đối nguồn cung xăng dầu, điện; khẩn trương đưa Nhà máy nhiệt điện Na Dương II và Quảng Trạch I vào vận hành thương mại trong năm 2026. Đồng thời, chuẩn bị tốt nguồn hàng bình ổn giá dịp Tết, đưa Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EFTA đi vào thực thi.

Đối với kế hoạch năm 2027, Bộ Tài chính lưu ý việc nhiều bộ, ngành đăng ký vốn ngân sách Trung ương thấp hơn định mức trung hạn vì tâm lý e ngại chỉ tiêu đánh giá giải ngân (KPI). Chính phủ yêu cầu các đơn vị khẩn trương hoàn thiện thủ tục, rà soát đăng ký bổ sung vốn cho các dự án khả thi, kiên quyết không điều chỉnh lùi kế hoạch vốn chỉ để lấy tỷ lệ giải ngân hình thức, làm ảnh hưởng đến đà tăng trưởng chung của đất nước.