TP.HCM xây dựng chính sách phát triển nhân lực chất lượng cao

Tập trung nguồn lực cho sáu nhóm ngành trọng điểm

UBND TP.HCM đang tổ chức lấy ý kiến các tổ chức, cá nhân đối với dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp dịch vụ đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao. Thời gian góp ý từ ngày 3/11 đến hết ngày 12/11/2026 trên Cổng thông tin điện tử Thành phố.

Dự thảo gồm 17 điều, được xây dựng nhằm triển khai Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16 và cụ thể hóa định hướng phát triển của Thành phố, đáp ứng nhu cầu nhân lực trong những ngành, lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng và hội nhập.

Sáu nhóm lĩnh vực được xác định ưu tiên gồm: y tế chuyên sâu, y - sinh công nghệ cao và dược phẩm; giáo dục, đào tạo và sư phạm; đô thị thông minh, hạ tầng, giao thông và quy hoạch; tài chính, ngân hàng, thương mại và quản trị doanh nghiệp; văn hóa, du lịch chất lượng cao, thể thao và kinh tế di sản; công nghệ chiến lược, chuyển đổi số, kinh tế xanh và nông nghiệp công nghệ cao.

Danh mục này cho thấy định hướng phát triển nhân lực không chỉ tập trung vào công nghệ mà còn bao quát các lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục, hạ tầng, tài chính và văn hóa. Đây là những ngành cần đội ngũ lao động có trình độ chuyên môn, khả năng thích ứng với yêu cầu phát triển mới và năng lực làm việc trong môi trường hội nhập.

Đa dạng phương thức lựa chọn cơ sở đào tạo

Một nội dung quan trọng của dự thảo là cơ chế lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ đào tạo, bồi dưỡng. Thành phố đề xuất ba phương thức gồm giao nhiệm vụ, đặt hàng và đấu thầu, tùy theo năng lực của cơ sở đào tạo và yêu cầu của từng chương trình.

Theo đó, việc giao nhiệm vụ được áp dụng đối với đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Thành phố quản lý khi đáp ứng đủ điều kiện và năng lực thực hiện. Phương thức đặt hàng được xem xét trong trường hợp các đơn vị trong nước chưa đáp ứng yêu cầu chuyên môn, chương trình đào tạo ở nước ngoài được thiết kế riêng hoặc nhiệm vụ có tính cấp bách.

Đối với những trường hợp không đủ điều kiện giao nhiệm vụ hoặc đặt hàng, việc lựa chọn cơ sở đào tạo sẽ được thực hiện thông qua đấu thầu theo quy định pháp luật.

Đối tượng tham gia cung cấp dịch vụ đào tạo, bồi dưỡng khá rộng, bao gồm các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, viện nghiên cứu và tổ chức trong nước, nước ngoài có chức năng đào tạo, bồi dưỡng.

Về kinh phí, dự thảo đề xuất xác định đơn giá đặt hàng trên cơ sở định mức kinh tế - kỹ thuật hoặc mức học phí, đơn giá công khai của các cơ sở tự chủ. Đối với chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài tại Việt Nam, kinh phí được tính theo các cấu phần trong nước và nước ngoài, căn cứ hóa đơn giao dịch thực tế và tỷ giá Ngân hàng Vietcombank.

Nguồn kinh phí thực hiện dự kiến được bảo đảm từ ngân sách chi thường xuyên hằng năm của Thành phố và các nguồn huy động hợp pháp khác. Cơ chế này hướng tới tạo sự linh hoạt trong lựa chọn đơn vị đào tạo, đồng thời gắn việc phân bổ ngân sách với yêu cầu và nhiệm vụ cụ thể.

Hỗ trợ kinh phí gắn với trách nhiệm của người học

Dự thảo đề xuất hỗ trợ 100% kinh phí đào tạo, bồi dưỡng đối với người học thuộc kế hoạch, chương trình được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Việc hỗ trợ phải bảo đảm nguyên tắc không trùng lặp ngân sách; trường hợp người học đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng được hưởng chính sách thì áp dụng mức hỗ trợ cao nhất.

Tuy nhiên, chính sách hỗ trợ cũng đi kèm trách nhiệm của người học và cơ sở đào tạo. Người học phải thực hiện các cam kết về nghĩa vụ phục vụ và tiêu chuẩn đầu ra. Trường hợp vi phạm nghĩa vụ hoặc bỏ học, người học phải bồi hoàn kinh phí thực tế đã được hỗ trợ theo quy định.

Dự thảo đồng thời đề xuất chính sách giảm mức bồi hoàn đối với nữ giới và người dân tộc thiểu số khi thực hiện cam kết. Quy định này cần được cụ thể hóa rõ về điều kiện và phạm vi áp dụng trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Việc hỗ trợ toàn bộ kinh phí đào tạo được kỳ vọng tạo điều kiện để người học tiếp cận các chương trình chất lượng cao, trong đó có những chương trình chuyên sâu hoặc cần huy động năng lực đào tạo từ nước ngoài. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách không chỉ nằm ở mức hỗ trợ mà còn phụ thuộc vào chất lượng tuyển chọn người học, chương trình đào tạo, tiêu chuẩn đầu ra và khả năng sử dụng nhân lực sau khi hoàn thành khóa học.

Đối với Thành phố, bài toán đặt ra là phải kết nối được nhu cầu nhân lực của các ngành, lĩnh vực với năng lực của cơ sở đào tạo và kế hoạch sử dụng lao động. Việc đầu tư ngân sách cần hướng tới những vị trí, chuyên môn thực sự cần thiết, tránh tình trạng đào tạo không sát nhu cầu hoặc thiếu cơ chế phát huy năng lực của người học sau tốt nghiệp.

Sau khi hoàn tất các bước lấy ý kiến, tham vấn, phản biện xã hội và thẩm định, dự thảo Nghị quyết dự kiến được trình HĐND TP.HCM xem xét, thông qua trong tháng 12/2026. Nếu được thông qua, chính sách sẽ tạo thêm cơ sở để Thành phố chủ động huy động nguồn lực trong nước và quốc tế, phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao phục vụ các chương trình, dự án trọng điểm.